കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ മലബാറിൽ നിന്ന് തമിഴ്നാട്ടിലെ ചോളനാട്ടിലേക്ക് നടത്തിയ ഈ യാത്ര വെറുമൊരു യാത്രയായിരുന്നില്ല. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യം പേറുന്ന മഹാക്ഷേത്രങ്ങളെ നേരിൽ കണ്ട് അനുഭവിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു തീർത്ഥയാത്രയായിരുന്നു.

സനാതനഭാരതി സംഘടിപ്പിച്ച ഈ തീർത്ഥയാത്രയുടെ ട്രാവൽ പാർട്ണർ Associated Travels ആയിരുന്നു. 35 സീറ്റുകളുള്ള ഭാരത് ബെൻസ് ബസിലായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ യാത്ര.

ശ്രീരംഗം, തഞ്ചാവൂർ, ദാരാസുരം, കുംഭകോണം, ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരം, കാട്ടുമന്നാർകോവിൽ, ചിദംബരം എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച ഈ യാത്രയിൽ ക്ഷേത്രദർശനത്തോടൊപ്പം ചോളനാട്ടിന്റെ സമ്പന്നമായ ചരിത്രവും വാസ്തുവിദ്യയും സംസ്കാരവും അടുത്തറിയാനും സാധിച്ചു.

മലബാറിൽ നിന്ന് ചോളനാട്ടിലേക്ക് — ഭക്തിയും ചരിത്രവും സംസ്കാരവും ഒരുമിച്ചുചേർന്ന ഒരു സനാതനഭാരതി തീർത്ഥയാത്ര.

യാത്രയുടെ തുടക്കം — മലാപ്പറമ്പിൽ നിന്ന്

ആഗസ്റ്റ് 27 — രാത്രി 8:00

ആഗസ്റ്റ് 27-ാം തീയതി രാത്രി 8 മണിക്ക് മലാപ്പറമ്പിൽ നിന്നാണ് ഞങ്ങളുടെ യാത്ര ആരംഭിച്ചത്. 35 സീറ്റുകളുള്ള ഭാരത് ബെൻസ് ബസ് യാത്രയ്ക്കായി തയ്യാറായി നിന്നിരുന്നു.

മുന്നിലുള്ള രണ്ട് ദിവസങ്ങളിൽ സന്ദർശിക്കാനിരിക്കുന്ന മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങളുടെയും ഓർമ്മകൾ മനസ്സിൽ നിറച്ചുകൊണ്ട് യാത്രാസംഘം തമിഴ്നാട്ടിലേക്കുള്ള യാത്ര ആരംഭിച്ചു.

ഗോപാലപുരത്ത് ചായ ഇടവേള

അർദ്ധരാത്രി 12:30ഓടെ ഗോപാലപുരത്ത് ചായയ്ക്കായി ചെറിയൊരു ഇടവേള എടുത്തു. യാത്രയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിലെ ക്ഷീണം അകറ്റിയ ശേഷം വീണ്ടും യാത്ര തുടർന്നു.

ആഗസ്റ്റ് 28 — ശ്രീരംഗത്തേക്ക്

രാത്രിയാത്രയ്ക്ക് ശേഷം പുലർച്ചെ 5:30ഓടെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളിക്ക് സമീപം ഫ്രഷ്-അപ്പിനായി ഇടവേള എടുത്തു. തുടർന്ന് രാവിലെ 7:30ഓടെ ശ്രീരംഗം ശ്രീ രംഗനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം പ്രഭാതഭക്ഷണം കഴിച്ചു.

ശ്രീരംഗം ശ്രീ രംഗനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രം

രാവിലെ 7:50ഓടെയാണ് ഞങ്ങൾ ശ്രീരംഗം ശ്രീ രംഗനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയത്.

കാവേരി നദിയുടെ ദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രം വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിലെ അതിപ്രധാന തീർത്ഥകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. വിശാലമായ പ്രാകാരങ്ങളും മഹത്തായ ഗോപുരങ്ങളും നിരവധി സന്നിധികളും ചേർന്ന ക്ഷേത്രസമുച്ചയം നേരിൽ കാണുമ്പോൾ അതിന്റെ വലിപ്പവും ആത്മീയപ്രാധാന്യവും മനസ്സിലാക്കാം.

ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദർശനത്തോടൊപ്പം നിരവധി ഉപക്ഷേത്രങ്ങളും സന്നിധികളും സന്ദർശിക്കേണ്ടതിനാൽ ഇവിടെ സമയം ആവശ്യമാണ്. ഞങ്ങളുടെ സംഘത്തിന് ദർശനം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഏകദേശം നാലര മണിക്കൂറോളം എടുത്തു.

രാവിലെ 7:50ന് ആരംഭിച്ച ക്ഷേത്രദർശനം ഉച്ചയ്ക്ക് 12:30ഓടെയാണ് പൂർത്തിയായത്.

ശ്രീരംഗത്തെ ക്ഷേത്രപ്രാകാരങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച ഓരോ നിമിഷവും ഒരു സാധാരണ ക്ഷേത്രസന്ദർശനത്തേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായ ആത്മീയ അനുഭവമായിരുന്നു.

തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിൽ ഉച്ചഭക്ഷണം

ശ്രീരംഗം ദർശനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഉച്ചയ്ക്ക് 1:30ഓടെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളിക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു ഭക്ഷണശാലയിൽ നിന്ന് ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിച്ചു. തുടർന്ന് അടുത്ത ലക്ഷ്യമായ തഞ്ചാവൂരിലേക്ക് യാത്ര തുടർന്നു.

തഞ്ചാവൂർ — ചോള ചരിത്രത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക്

തഞ്ചാവൂർ കൊട്ടാരവും മ്യൂസിയവും

വൈകുന്നേരം 3:30ഓടെ തഞ്ചാവൂർ കൊട്ടാരവും മ്യൂസിയവും സന്ദർശിച്ചു.

തഞ്ചാവൂരിന്റെ ചരിത്രവും ചോളരാജവംശത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന കേന്ദ്രമാണിത്. കൊട്ടാര സമുച്ചയത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളും മ്യൂസിയത്തിലെ പുരാവസ്തുക്കളും ശിൽപ്പങ്ങളും ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങളും കാണാൻ സാധിച്ചു.

പ്രവേശന ടിക്കറ്റ്: ഒരാൾക്ക് ₹50

ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം — ചോളശില്പകലയുടെ മഹത്വം

വൈകുന്നേരം 5 മണിയോടെ ഞങ്ങൾ തഞ്ചാവൂരിലെ പ്രശസ്തമായ ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി.

ആദ്യ കാഴ്ചയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലിപ്പവും വാസ്തുവിദ്യയും നമ്മെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. രാജരാജ ചോളന്റെ കാലഘട്ടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ മഹാക്ഷേത്രം ചോളശില്പകലയുടെ അതുല്യമായ ഉദാഹരണമാണ്.

മഹത്തായ വിമാനം, വിശാലമായ പ്രാകാരം, ശില്പങ്ങൾ, നന്ദി മണ്ഡപം തുടങ്ങിയവ നേരിൽ കാണുമ്പോൾ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ചോളകാലത്തിന്റെ സാങ്കേതികവും കലാപരവുമായ മികവ് അനുഭവിച്ചറിയാൻ കഴിയും.

ക്ഷേത്രത്തിലെ ലൈറ്റ് ഷോ

വൈകുന്നേരം 6:30ഓടെ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് നടന്ന ലൈറ്റ് ഷോ കാണാനും അവസരം ലഭിച്ചു. പകൽ വെളിച്ചത്തിൽ കണ്ട അതേ ക്ഷേത്രം രാത്രിയിലെ പ്രകാശത്തിൽ കൂടുതൽ ഗംഭീരമായി അനുഭവപ്പെട്ടു.

തഞ്ചാവൂരിലെ രാത്രി

രാത്രി 8 മണിയോടെ Balaji Inn Hotel-ൽ താമസ സൗകര്യത്തിലേക്ക് എത്തി. രാത്രി 9 മണിയോടെ തഞ്ചാവൂർ ടൗണിന് സമീപമുള്ള ഒരു ഭക്ഷണശാലയിൽ നിന്ന് അത്താഴം കഴിച്ച് വിശ്രമത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.

ആഗസ്റ്റ് 29 — ചോളനാട്ടിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ

പുലർച്ചെ 6:30ന് ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് യാത്ര പുനരാരംഭിച്ചു. ഇന്നത്തെ യാത്രയിൽ കുംഭകോണം, ദാരാസുരം, ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരം, കാട്ടുമന്നാർകോവിൽ, ചിദംബരം എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

ദാരാസുരം — ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം

രാവിലെ 7:45ഓടെ കുംഭകോണത്തിന് സമീപം പ്രഭാതഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം 8:45ഓടെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി.

ചോളവാസ്തുവിദ്യയുടെ മറ്റൊരു മനോഹരമായ ഉദാഹരണമാണ് ദാരാസുരത്തെ ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രം. ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ മഹത്വത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ ശില്പങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മതയും അലങ്കാരഭംഗിയും ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്.

ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് ശേഷം സമീപപ്രദേശത്തെ വീടുകളിൽ ഒരുക്കിയിരുന്ന കൈത്തറി വസ്ത്രങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയും കാണാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. ഒരു ക്ഷേത്രയാത്രയ്ക്കിടയിൽ പ്രദേശവാസികളുടെ ജീവിതവും പരമ്പരാഗത കൈത്തറി സംസ്കാരവും അടുത്തറിയാൻ കഴിഞ്ഞത് മനോഹരമായ അനുഭവമായി.

കുംഭകോണത്തെ ആദി കുമ്പേശ്വരർ ക്ഷേത്രം

രാവിലെ 10:15ഓടെ ആദി കുമ്പേശ്വരർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി.

കുംഭകോണം നഗരത്തിന്റെ ആത്മീയസ്വഭാവവുമായി ഏറെ ബന്ധപ്പെട്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രധാന ശൈവക്ഷേത്രമാണിത്. ക്ഷേത്രദർശനം പൂർത്തിയാക്കി രാവിലെ 11 മണിയോടെ അടുത്ത ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് യാത്ര തുടർന്നു.

ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരം

ഉച്ചയ്ക്ക് 12 മണിയോടെ ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരത്ത് എത്തി. ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലമാണിത്.

എന്നാൽ ഞങ്ങൾ എത്തിയ സമയത്ത് ക്ഷേത്രം അടഞ്ഞുകിടക്കുകയായിരുന്നു. അതിനാൽ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച് ദർശനം നടത്താൻ സാധിച്ചില്ല. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറംഭാഗവും പരിസരവും കണ്ടശേഷം യാത്ര തുടർന്നു.

കാട്ടുമന്നാർകോവിൽ — സമയക്രമത്തിനൊപ്പമുള്ള ഒരു ഇടവേള

ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരത്തിൽ നിന്ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 1 മണിയോടെ പുറപ്പെട്ട് 1:30ഓടെ കാട്ടുമന്നാർകോവിലിലെത്തി.

ഇവിടെയും ക്ഷേത്രം അടഞ്ഞുകിടക്കുകയായിരുന്നു. ചിദംബരം തില്ലൈ നടരാജ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദർശനസമയം വൈകുന്നേരം 5 മണിയോടെയായതിനാൽ ലഭ്യമായ സമയം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിനായി യാത്രാപദ്ധതിയിൽ കാട്ടുമന്നാർകോവിലിനെ ഉൾപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.

ചെറിയൊരു സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം 2 മണിയോടെ വീണ്ടും യാത്ര തുടർന്നു.

ചിദംബരം — തില്ലൈ നടരാജന്റെ സന്നിധിയിൽ

ഉച്ചയ്ക്ക് 2:30ഓടെ ചിദംബരത്തെത്തി. ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് മുമ്പായി ഒരു ഭക്ഷണശാലയിൽ നിന്ന് ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിച്ചു.

ഏകദേശം 4:30ഓടെ തില്ലൈ നടരാജ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

തില്ലൈ നടരാജ ക്ഷേത്രം

ചിദംബരത്തെ തില്ലൈ നടരാജ ക്ഷേത്രം ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തമായ ശൈവ തീർത്ഥകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.

നടരാജന്റെ ദർശനത്തോടൊപ്പം ക്ഷേത്രത്തിലെ വിവിധ ഉപക്ഷേത്രങ്ങളും മണ്ഡപങ്ങളും പ്രാകാരങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു.

ചിദംബരത്തിന്റെ ആത്മീയ അന്തരീക്ഷം തന്നെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ശൈവ പാരമ്പര്യത്തിലും നൃത്തത്തിലും തത്ത്വചിന്തയിലും ചിദംബരത്തിനുള്ള സ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി അടയാളങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിലുടനീളം കാണാം.

ചിദംബരത്തിലെ തില്ലൈ നടരാജന്റെ ദർശനത്തോടെ ഞങ്ങളുടെ യാത്രയുടെ ആത്മീയമായ ഒരു പ്രധാന അധ്യായം പൂർത്തിയായി.

മടക്കയാത്ര

വൈകുന്നേരം 7:30ഓടെ ചിദംബരത്തിൽ നിന്ന് മടക്കയാത്ര ആരംഭിച്ചു. സേലം വഴിയായിരുന്നു മടക്കയാത്ര.

ദിവസം മുഴുവൻ നീണ്ട ക്ഷേത്രദർശനങ്ങളും യാത്രയും എല്ലാവരെയും ക്ഷീണിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും കണ്ട കാഴ്ചകളുടെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും ഓർമ്മകൾ ഓരോരുത്തരുടെയും മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നു.

രാത്രി 9 മണിയോടെ മടക്കയാത്രയ്ക്കിടയിലെ ഒരു ഭക്ഷണശാലയിൽ നിന്ന് അത്താഴം കഴിച്ചു. തുടർന്ന് ബസ് വീണ്ടും കേരളത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര തുടർന്നു.

ആഗസ്റ്റ് 30 — മലബാറിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുമ്പോൾ

രാത്രിയാത്രയ്ക്ക് ശേഷം പുലർച്ചെ 7 മണിയോടെ ഞങ്ങൾ വീണ്ടും മലാപ്പറമ്പിലെത്തി.

രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ നിരവധി മഹാക്ഷേത്രങ്ങളും ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളും സന്ദർശിച്ച് പൂർത്തിയാക്കിയ ഈ യാത്ര ശരീരത്തിന് ക്ഷീണം നൽകിയെങ്കിലും മനസ്സിന് വലിയൊരു സംതൃപ്തിയാണ് സമ്മാനിച്ചത്.

ഒരു യാത്രയ്ക്കപ്പുറം — ഒരു തീർത്ഥാനുഭവം

ഒരു സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നതല്ല തീർത്ഥയാത്രയുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം. ഓരോ ക്ഷേത്രവും അവിടുത്തെ ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവും വിശ്വാസവും വാസ്തുവിദ്യയും ജീവിതരീതിയും അടുത്തറിയുമ്പോഴാണ് യാത്ര കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താകുന്നത്.

മലബാറിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് ചോളനാട്ടിന്റെ ഹൃദയത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച ഈ യാത്രയിൽ ഞങ്ങൾക്ക് അതാണ് അനുഭവപ്പെട്ടത്.

ശ്രീരംഗത്തിന്റെ വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് തഞ്ചാവൂരിലെ ചോളശൈവ പൈതൃകത്തിലേക്കും, കുംഭകോണത്തിന്റെ ക്ഷേത്രനഗരത്തിൽ നിന്ന് ചിദംബരത്തിലെ നടരാജ സന്നിധിയിലേക്കും നീണ്ട ഈ യാത്ര ഭക്തിയും ചരിത്രവും സംസ്കാരവും ഒരുമിച്ചുചേർന്ന ഒരു യാത്രയായി മാറി.

യാത്ര അവസാനിച്ചെങ്കിലും ആ ക്ഷേത്രമണികളുടെ നാദവും, മഹാഗോപുരങ്ങളുടെ കാഴ്ചയും, പുരാതന ശില്പങ്ങളുടെ സൗന്ദര്യവും, ദർശനത്തിന്റെ ആത്മീയ അനുഭവവും മനസ്സിൽ ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്.

ഇതായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ സനാതനഭാരതി തീർത്ഥയാത്ര — മലബാറിൽ നിന്ന് ചോളനാട്ടിലേക്ക്.