ശിവപുരാണം, ഭക്തിയുടെയും ആത്മീയത്തിന്റെയും ആഴമുള്ള ഗ്രന്ഥമായ ഇതിഹാസം, ശിവഭക്തരുടെ ജീവിതത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ അനവധി വിശേഷ ദിനങ്ങളെയും ഉത്സവങ്ങളെയും പരാമർശിക്കുന്നു. ഈ ദിനങ്ങൾ ശിവന്റെ കൃപ ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ സമയങ്ങളായും ഭക്തർക്ക് ആത്മീയ ഉന്നതി കൈവരിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങളായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
1. മഹാശിവരാത്രി
മഹാശിവരാത്രി ശിവപുരാണത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാന്യമുള്ള ഒരു ഉത്സവമാണ്. ശിവൻ ഈ രാത്രിയിൽ താൻ വിളിച്ചുവരുത്തിയ മഹാദേവതാപ്രഭാവം പ്രകടമാക്കിയതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായാണ് ഭക്തർ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്ര ജപവും, ശിവലിംഗ അഭിഷേകവും, ഉണർന്നു വിശുദ്ധചിന്തകളോടെ ശിവനെ സ്മരിക്കലുമൊക്കെയാണ് ഈ ദിനത്തിന്റെ പ്രധാന ആചാരങ്ങൾ.
2. കാർത്തിക മാസ ഉത്സവം
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ശിവഭക്തർ നിത്യമായി ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദീപങ്ങൾ തെളിച്ച് പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ശിവന്റെ കൃപയും സംരക്ഷണവും നേടുന്നതിനായി ഈ മാസത്തിൽ തീർത്ഥയാത്രകളും വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളും നടത്തുന്നത് ശിവപുരാണത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3. പ്രദോഷ വ്രതം
മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷവും ശുക്ലപക്ഷവും പതിന്മൂന്നാം തീയതി ശിവഭക്തർ പ്രദോഷ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. ഈ വ്രതം ചെയ്താൽ ശിവന്റെ കൃപ കൈവരിക്കാമെന്നും പാപപരിഹാരം സാധ്യമാകുമെന്നും ശിവപുരാണം പറയുന്നു.
4. നർമദാ ജയന്തി
നർമദാ നദിയെ ശിവന്റെ സാക്ഷാത് രൂപമായി കണ്ടു പോകുന്ന വ്രതമാണ് നർമദാ ജയന്തി. ശിവപുരാണത്തിൽ നർമദാനദിയുടെ മഹിമയും, അതിന്റെ തീരത്ത് ശിവഭക്തർക്ക് ലഭിക്കുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങളും വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
5. അർദ്ധനാരീശ്വര ജയന്തി
ശിവ-പാര്വതികളുടെ അർദ്ധനാരീശ്വര രൂപത്തിന്റെ ആവിർഭാവം ആചരിക്കുന്ന പ്രത്യേക ദിനം. പുരുഷതത്ത്വവും സ്ത്രീതത്ത്വവും സമന്വയിക്കുന്ന ഈ പ്രത്യക്ഷതാ ആഘോഷം ശിവപുരാണത്തിൽ വിശേഷിച്ച് കാണുന്നു.
6. തൈപ്പൂസം
ശിവന്റെ പുത്രനായ കർത്തികേയന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് തൈപ്പൂസം. ഭക്തർ കാവടിയേറ്റവും, വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളുമൊക്കെയാണ് ഈ ദിനത്തിൽ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്.
7. ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠാ ദിനങ്ങൾ
വിവിധ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠാ ദിനങ്ങൾ ശിവപുരാണത്തിൽ സുപ്രധാനമായി പരാമർശിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ശിവലിംഗ അഭിഷേകം, ശിവ സഹസ്രനാമാർച്ചന, ഭക്തികളുടെ പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകൾ എന്നിവ നടപ്പിലാക്കുന്നു.
നിരൂപണം
ശിവപുരാണം പ്രതിപാദിക്കുന്ന വിശേഷ ദിവസങ്ങളും ഉത്സവങ്ങളും ഭക്തർക്ക് ശിവന്റെ അനുഗ്രഹം നേടുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന അവസരങ്ങളാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ശിവാരാധന ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ആത്മീയ മുന്നേറ്റം സാധ്യമാകും. ഭക്തർക്ക് ആത്മസംയമനം, പ്രാർത്ഥന, ഉപവാസം, ദാനധർമ്മങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ഈ വിശേഷ ദിനങ്ങളെ ആചരിക്കാം.