അയ്യപ്പഭാഗവതത്തിന്റെ ഈ ദിവ്യയാത്ര സമാപനത്തിലെത്തുമ്പോൾ, ഭക്തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്നത് ആഴത്തിലുള്ള ശാന്തിയും ആത്മീയ പൂർണ്ണതയും തന്നെയാണ്. മഹിഷിസംഹാരത്തിൽ ആരംഭിച്ച ദൈവികകഥ, ശബരിമലയുടെ ശിഖരത്തിൽ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ ആന്തരികതയിലേക്കാണ് എത്തിച്ചേരുന്നത്. അയ്യപ്പഭാഗവതം ഒരു പുരാണകഥയല്ല; അത് ജീവിക്കേണ്ട ഒരു ആത്മീയമാർഗമാണ്.
ഈ ഭാഗവതത്തിലൂടെ അയ്യപ്പൻ മനുഷ്യർക്കു നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ സന്ദേശം “ശരണം” എന്നതാണ്. അഹങ്കാരവും ഭയവും സ്വാർത്ഥതയും വിട്ട് ദൈവത്തോടുള്ള സമ്പൂർണ്ണ സമർപ്പണമാണ് ശരണം. “സ്വാമിയേ ശരണം” എന്ന മന്ത്രം വെറും വാക്കുകളല്ല; അത് ജീവിതത്തെ തന്നെ ധർമ്മപാതയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ആത്മവിളിയാണ്.
അയ്യപ്പൻ ധർമ്മശാസ്താവായി നിലകൊള്ളുന്നത് ശിക്ഷിക്കാൻ മാത്രമല്ല, സംരക്ഷിക്കാനാണ്. ഭക്തന്റെ തെറ്റുകളെയും ദൗർബല്യങ്ങളെയും അയ്യപ്പൻ കരുണയോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു. ശരണം പ്രാപിക്കുന്ന ഓരോ ഹൃദയത്തിനും അദ്ദേഹം ശക്തിയും ധൈര്യവും ആത്മവിശ്വാസവും നൽകുന്നു. ഇതാണ് അയ്യപ്പഭാഗവതത്തിന്റെ ആത്മസാരം.
ജാതി–മത–വർഗഭേദമില്ലാതെ എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ സ്വീകരിക്കുന്ന അയ്യപ്പതത്വം ഇന്നത്തെ ലോകത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ സന്ദേശമാണ്. സമത്വവും സഹോദര്യവും ധർമ്മവും അടിസ്ഥാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ദർശനം, മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനാക്കുന്ന ഒരു മഹത്തായ ആത്മീയപാഠമാണ്.
അയ്യപ്പഭാഗവതത്തിന്റെ സമാപനം ഒരു അവസാനമല്ല; അത് ഒരു തുടക്കമാണ്. സന്നിധാനത്ത് ലഭിച്ച ആത്മീയബോധം ദൈനംദിനജീവിതത്തിൽ പ്രയോഗിക്കുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ ഭക്തി പൂർത്തിയാകുന്നത്. സത്യനിഷ്ഠയോടെയും കരുണയോടെയും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ജീവിതമാണ് അയ്യപ്പൻ ഭക്തനിൽ നിന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
ഈ ദിവ്യഭാഗവതയാത്ര അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഓരോ ഭക്തനും സ്വന്തം ഹൃദയത്തിൽ അയ്യപ്പനെ കണ്ടെത്തുന്നു. അവിടെ നിന്ന് ഉയരുന്ന ശാശ്വത സന്ദേശം ഒരേയൊരുതാണ് —
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവനെ അയ്യപ്പൻ ഒരിക്കലും കൈവിടുകയില്ല.
സ്വാമിയേ ശരണം അയ്യപ്പാ.
