ശബരിമല ഇന്നെന്ന പോലെ അനേകം കോടിക്കണക്കിന് ഭക്തരുടെ ആത്മീയഗതിയായതിന് പിന്നിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ദൈവികചരിത്രമുണ്ട്. അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ സാന്നിധ്യം ഒരു കഥമാത്രമല്ല, ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ പുരാതന രാജവംശങ്ങളായ പാണ്ഡ്യന്മാർ, ചേരർ, ചോഴർ എന്നിവരുടെ കാലംപോലും തെളിവുകളിലൂടെ അഗാധമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ മഹാശക്തിയുടെ ആരാധന അതീവ പുരാതനമായ ആചാരങ്ങളും സംപ്രദായങ്ങളും മുഖേന ഇന്നുവരെ തുടരുകയാണ്.
ശബരിമലയുടെ ആരംഭത്തെ കുറിച്ച് പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളും പ്രാദേശികചരിത്രങ്ങളും പറയുന്നത്, ഈ മലമേഖല ആദിമകാലം മുതൽ മേധാവികളായ മഹർഷിമാരുടെ തപോഭൂമിയായിരുന്നു എന്നതാണ്. ശബരിമല എന്ന പേര് തന്നെ ശബരിമുനിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, മഹത്തായ തപസ്സിലൂടെ ദിവ്യജ്ഞാനം നേടിയിരുന്ന ഒരാഥ്മീയ സന്യാസിയുടെ സാന്നിധ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ദിവ്യരൂപം ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതോടെ ഈ മല തപോബലത്തിൽ നിന്നു ലൗകികമോക്ഷത്തിന്റെ പുണ്യസ്ഥലമായി മാറി.
പണ്ഡ്യവംശത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ദൈവികകഥ വളരെ പ്രസക്തമാണ്. പണ്ഡ്യരാജകുടുംബത്തിലെ രാജാവ് രാജശേഖരനും അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ബാല്യവും വളർച്ചയും ചരിത്രത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും പ്രധാന സ്ഥാനമാണ് വഹിക്കുന്നത്. പണ്ഡ്യരാജാക്കന്മാർ ധർമ്മവും ദൈവികതയും സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന കാലത്ത്, ശബരിമലയിലെ അയ്യപ്പഭക്തി ഔദ്യോഗികമായും ആചാരപരമായും ഉയർന്ന സ്ഥാനത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അന്ന് തന്നെ ശബരിമല ദേവന്റെ കരുണ രാജ്യത്തിന്റെ സംരക്ഷകശക്തിയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ചേര രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് ശബരിമല തീർത്ഥാടനരീതി കൂടുതൽ വ്യാപിച്ചു. പടിഞ്ഞാറൻഘട്ടത്തിന്റെ മലമേഖലകളിലും കരുമല, ആനത്തോട്, മുതലായ പ്രാദേശിക കേന്ദ്രങ്ങളിലും അയ്യപ്പസേവയുടെ സ്വാധീനം വർദ്ധിച്ചു. ചേരന്മാർ മലകളെയും കാടുകളെയും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളായി കണക്കാക്കിയതോടെ ശബരിമലയുടെ ദൈവികസ്ഥാനം കൂടുതൽ ശക്തമായി. അന്ന് ആരംഭിച്ച ചില ആചാരങ്ങൾ ഇന്നും മാറ്റമില്ലാത്ത ആയി ശബരിമല യാത്രയുടെ ഭാഗമാണ്.
ചോഴവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ദേവാലയസംസ്കാരം വലിയ വളർച്ച കണ്ടു. അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ആരാധനയും ശബരിമലയിലെ ദിവ്യപരമ്പരകളും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കൂടുതൽ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട രീതിയിലായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. യാത്രാമാർഗങ്ങൾ, പാതകൾ, ക്ഷേത്രപരിപാലനം, പടിപൂജകൾ എന്നിവ ഈ സമയത്ത് ശാസ്ത്രീയമായി സ്ഥാപിതമായതായി ചരിത്രസൂചനകളുണ്ട്. ഭക്തർക്ക് ചെയ്യാവുന്ന വഴിപാടുകളും ആചാരങ്ങളും ഇന്നും ചോഴർ നിർവ്വഹിച്ച ശാസ്ത്രീയക്രമം പിന്തുടരുന്നു.
ഈ രാജവംശങ്ങൾക്ക് അപ്പുറം, ശബരിമലയുടെ ദൈവികചരിത്രം കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹം കടന്നുപോയിട്ടും മാറാത്ത ഏകസത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു—
അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ സാന്നിധ്യം കാലാതീതമാണ്.
ഇതിഹാസങ്ങളുടെയും പുരാണങ്ങളുടെയും വരികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാത്ത ഈ സാന്നിധ്യം, ഭക്തരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ തലമുറകളായി പകരപ്പെട്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു ദൈവികവാസ്തവമാണ്.
ശബരിമലയിൽ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠ മഹർഷിമാരുടെയും ദേവവംശത്തിന്റെയും നിർദ്ദേശപ്രകാരം പരിശുദ്ധകർമ്മങ്ങളിലൂടെ നടന്നുവെന്ന് ദേശാചാരങ്ങളും മൂപ്പന്മാരുടെ വാക്കുകളും പറയുന്നു. ഈ പ്രാചീനതയാണ് ശബരിമലയെ ഒരു സാധാരണ ക്ഷേത്രമല്ല, ആത്മീയമോക്ഷത്തിന്റെ വഴിയിലേക്കുള്ള ദിവ്യഗിരിശിഖരം എന്ന നിലയ്ക്ക് ഉയർത്തുന്നത്.
അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ദൈവികസാന്നിധ്യത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ചരിത്രം ഇന്നും തെളിയിക്കുന്നത് ഒരു കാര്യമാണ്—
കാലം മാറിയാലും, ശബരിമലയുടെ ദിവ്യശക്തി ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കില്ല.
ആ ശക്തിയാണ് ഓരോ വർഷവും കോടിക്കണക്കിന് ഭക്തരെ മലയിൽ കയറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്;
ആ ശക്തിയാണ് അയ്യപ്പന്റെ നാമത്തിൽ ഐക്യം, വിശ്വാസം, ധർമ്മം, ശരണം—ഇവ ഒറ്റയായി അനന്തമായി ഒഴുകുന്നതാക്കുന്നത്.
