ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ദ്രാവിഡ ശില്പകലയുടെ അതുല്യ സാക്ഷ്യമായി നിലകൊള്ളുന്ന തഞ്ചാവൂർ ബ്രിഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (Peruvudaiyar Kovil) ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മീയ–സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിലെ അതിമഹത്തായ അധ്യായമാണ്. തമിഴ്നാട്ടിലെ തഞ്ചാവൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രം ശിവഭക്തിയുടെ, ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ, ദ്രാവിഡ ശില്പകലയുടെ ഉന്നത ശൃംഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
🛕 ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം
ക്രി.വ. 1010-ഓടെ മഹാനായ രാജരാജ ചോളൻ I ആണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം പണിതത്. ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തിയും സമൃദ്ധിയും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയായിരുന്നു ഈ നിർമ്മാണം. “പെരുവുടയ്യാർ കോവിൽ” എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം, രാജരാജ ചോളന്റെ ഭരണകാലത്തെ കല, ഭരണസംവിധാനം, ആത്മീയത എന്നിവയുടെ സമന്വയത്തെ തെളിയിക്കുന്നു.
ശിവഭക്തനായിരുന്ന രാജരാജ ചോളൻ, തന്റെ ആത്മീയ ദർശനത്തിന്റെ ശാശ്വത സ്മാരകമായി ഈ ക്ഷേത്രത്തെ സ്ഥാപിച്ചു.
🕉️ പ്രധാന ദൈവം – ബ്രിഹദീശ്വരൻ
ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യ ദൈവം ശിവൻ ആണ് – ബ്രിഹദീശ്വരൻ എന്ന നാമത്തിൽ. ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവലിംഗം ഏകദേശം 13 അടി ഉയരമുള്ളതും, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശിവലിംഗങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്. ദേവിയുടെ സന്നിധി ബൃഹന്നായകി അമ്മൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
🏗️ ദ്രാവിഡ ശില്പകലയുടെ മഹാദ്ഭുതം
ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രശില്പകലയിൽ “വിമാനം” എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, ഗർഭഗൃഹത്തിന് മുകളിലെ മഹത്തായ ശിഖരമാണ് ബ്രിഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത. ഏകദേശം 216 അടി ഉയരമുള്ള ഈ വിമാനം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രശിഖരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
- വിമാനം മുഴുവനായും ഗ്രാനൈറ്റ് കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചത്
- മുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന കല്ല് കിരീടം (കുമ്പം) ഏകദേശം 80 ടൺ ഭാരമുള്ളതാണ്
- ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും ഉച്ചസമയത്ത് വിമാനം നിഴൽ വീഴ്ത്തില്ലെന്ന വിശ്വാസം
ഇവയെല്ലാം തന്നെ ചോളകാലത്തെ ശില്പശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗ് വൈദഗ്ധ്യവും തെളിയിക്കുന്ന അത്ഭുതകരമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
🎨 ഭിത്തിചിത്രങ്ങളും ശില്പങ്ങളും
ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ ഭിത്തികളിൽ കാണുന്ന ചോളകാല ചിത്രങ്ങൾ ഭാരതീയ ചിത്രകലയുടെ അമൂല്യ നിധികളാണ്. ശിവന്റെ നൃത്തഭാവങ്ങൾ, ദൈവിക കഥകൾ, രാജരാജ ചോളന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൃശ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഈ ചിത്രങ്ങളിൽ ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിലെ ശില്പങ്ങളിൽ ശിവന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾ, ദേവദേവന്മാർ, ഗണങ്ങൾ, യക്ഷികൾ എന്നിവ സൂക്ഷ്മമായ കലാപരമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ കൊത്തിയിരിക്കുന്നു.
🐂 നന്ദി മണ്ഡപം
ക്ഷേത്രപ്രവേശന കവാടത്തിന് മുന്നിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വലിയ നന്ദി വിഗ്രഹം മറ്റൊരു പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. ഏകദേശം 25 ടൺ ഭാരമുള്ള, ഒറ്റക്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ നന്ദി, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നന്ദി വിഗ്രഹങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
🌏 യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥലം
1987-ൽ ബ്രിഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ
ഉൾപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് “Great Living Chola Temples” എന്ന വിഭാഗത്തിൽ, ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരം, ദാരാസുരം ക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നിവയോടൊപ്പം ഈ മഹാക്ഷേത്രവും ചേർക്കപ്പെട്ടു.
🕯️ ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യം
ഇന്നും ബ്രിഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ഒരു സജീവമായ ആരാധനാലയമാണ്. മഹാശിവരാത്രി, പ്രദോഷം, കാർത്തിക ദീപം തുടങ്ങിയ ഉത്സവങ്ങൾ ഇവിടെ അതീവ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു ആരാധനാലയം മാത്രമല്ല, ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ, ശില്പകലയുടെ, ആത്മീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന സ്മാരകവുമാണ്.
🔱 സമാപനം
തഞ്ചാവൂർ ബ്രിഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മഹത്വവും ശിവഭക്തിയുടെ ആഴവും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിപ്പിക്കുന്ന ദിവ്യസ്ഥലമാണ്. ആയിരം വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ടിട്ടും, അതിന്റെ ശില്പസൗന്ദര്യവും ആത്മീയ പ്രഭയും ഇന്നും അതേ മഹിമയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
സനാതനഭാരതി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ ലേഖനം, നമ്മുടെ സനാതന ധർമ്മവും ഭാരതീയ പൈതൃകവും അടുത്തറിയാനുള്ള ഒരു ചെറു ശ്രമമാണ്.
