അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ദിവ്യജീവിതം വെറും അത്ഭുതങ്ങളും വീരകൃത്യങ്ങളും കൊണ്ട് മാത്രം നിറഞ്ഞതല്ല; മനുഷ്യരെ ധർമ്മത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന അതുല്യമായ ആത്മീയ ഉപദേശങ്ങളാലും ധർമ്മപാഠങ്ങളാലും സമ്പന്നമാണ്. ഹരിഹരപുത്രൻ ലോകസമാധാനത്തിനും ജീവജാലങ്ങളുടെ ഉന്നമനത്തിനുമായി സ്വീകരിച്ച ദിവ്യമാർഗ്ഗം, ഇന്നും ഭക്തരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഒരു ശാശ്വതദീപമെന്നപോലെ തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.
അയ്യപ്പൻ നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ ഉപദേശം “ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുക” എന്നതാണ്. ജീവിതത്തിൽ എത്ര പ്രയാസങ്ങളോ പരീക്ഷണങ്ങളോ നേരിടേണ്ടിവന്നാലും, ധർമ്മത്തിന്റെ പാത വിട്ട് അദർമ്മത്തിലേക്ക് വഴുതരുത് എന്ന സന്ദേശം സ്വാമിയുടെ ദിവ്യജീവിതം മുഴുവൻ പകർന്നു നൽകി. സത്യവും നീതിയും കരുണയും അയ്യപ്പന്റെ ജീവിതത്തിലെ മുഖ്യപ്രമാണങ്ങളായിരുന്നു. ഈ മൂല്യങ്ങളാണ് മനുഷ്യനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ദൈവദർശനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം ഭക്തർക്ക് ബോധ്യപ്പെടുത്തി.
അയ്യപ്പസ്വാമി മനുഷ്യരെ സമത്വത്തിന്റെ മഹത്തായ പാഠം പഠിപ്പിച്ചു. ജാതി, മതം, വർഗ്ഗം, ഭാഷ, സമ്പത്ത് — ഒന്നും പരിഗണിക്കാതെ “സ്വാമിയേ, ശരണം!” എന്ന ഒരേയൊരു പേരിൽ എല്ലാവരും ഒന്നാകുന്നത് അയ്യപ്പഭക്തിയുടെ ഏറ്റവും ഉന്നതരൂപമാണ്. ശബരിമലയിൽ ഇരിക്കുന്ന ധർമ്മശാസ്താവ്, ലോകത്തെല്ലാ ഭക്തരെയും തുല്യസ്നേഹത്തോടും തുല്യകരുണയോടും നോക്കുന്നു എന്ന ആത്മീയതയാണ് ഈ സമത്വപാഠത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.
അയ്യപ്പൻ നൽകിയ മറ്റൊരു മഹത്തായ സന്ദേശം ആന്തരിക ശുദ്ധിയും ശീലനിഷ്ഠയും ആണ്. വ്രതം — ഉപവാസം, സത്പ്രവൃത്തികൾ, വചനപരിപാലനം, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം — ഇവ സാധാരണ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ മാത്രമല്ല; മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച് ദൈവാനുഭവത്തിന് യോഗ്യമാക്കുന്ന ദിവ്യമായ ആത്മീയ പ്രക്രിയകളാണ് എന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു.
ശബരിമലയാത്രയുടെ ആത്മീയതയും ലക്ഷ്യസാക്ഷാത്കാരവും ഇതിലൂടെയാണ് പൂർണ്ണത പ്രാപിക്കുന്നത്.
ദുഃഖത്തിലും പ്രതിസന്ധിയിലും അയ്യപ്പൻ നല്കിയ ഉപദേശം ധൈര്യത്തോടെ മുന്നോട്ടു പോകുക എന്നതാണ്. ജീവിതത്തിലെ യുദ്ധങ്ങൾ പലപ്പോഴും പുറത്തല്ല, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലാണ് നടക്കുന്നത്. അവിടെ ജയിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ ഭക്തൻ. ഈ ആത്മവീര്യം തന്നെ അയ്യപ്പസ്വാമി ഭക്തരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ വളർത്തി.
അയ്യപ്പസ്വാമി നൽകിയ ധർമ്മപാഠങ്ങൾ എല്ലാം ചേർന്നു ഒരു വലിയ സത്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു—
“മനുഷ്യൻ സ്നേഹവും കരുണയും ധർമ്മവും നിറഞ്ഞവനാകുമ്പോൾ, ദൈവം അവന്റെ ഉള്ളിൽ തെളിയുന്നു.”
ഇതാണ് അയ്യപ്പന്റെ ഉപദേശങ്ങളുടെ പ്രാണതത്ത്വം.
ഇന്ന് കോടിക്കണക്കിന് ഭക്തർ ജീവിതത്തെ നേരിടുമ്പോൾ അയ്യപ്പന്റെ ഈ ആത്മീയപാഠങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നു. വീട്ടിലും, ജോലിയിലും, സമൂഹത്തിലും, നന്മയെയും ധർമ്മത്തെയും പിന്തുടർന്ന് മുന്നോട്ട് പോകുന്നവർക്ക് സ്വാമി തന്റെ അനുഗ്രഹം നിശ്ചയം നൽകും. അയ്യപ്പ ഭക്തി ഒരു ചടങ്ങോ യാത്രയോ മാത്രമല്ല; സ്വാമി പഠിപ്പിച്ച ധർമ്മപാഠങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്ന ആത്മീയമാർഗ്ഗമാണ്.
“സ്വാമിയേ ശരണം” എന്ന വിളിയിൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ അഹങ്കാരം ദൈവത്തിന്റെ പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിക്കുന്നു; അതാണ് അയ്യപ്പന്റെ ഉപദേശങ്ങളിലെ പരമസന്ദേശം.
